| | Dierenasiel Sint-Truiden |
|
Wie zijn wij | ZWERFKATTEN
In België zijn er geen wilde katten meer, die zijn inmiddels uitgestorven. Naast de gewone huiskat zijn er wel verwilderde katten, zwerfkatten genaamd. Dit zijn oorspronkelijk vaak (jongen van) huiskatten en hebben jammer genoeg geen baasje dat hen tijdig van eten, beschutting en verzorging voorziet. Populaties verwilderde katten breiden zich in een geschikte leefomgeving snel uit. Binnen een jaar kunnen zes zwerfkatten uitgroeien tot een groep van 30. Deze sterke groei is de oorzaak van een aantal problemen zoals ziekte, honger, verwondingen, vergiftiging, lawaai, stank, uitwerpselen, schade, ... Zwerfkatten leven in een grijze zone. Ze zijn tot op zekere hoogte afhankelijk van mensen omdat de situatie waarin ze leven verre van “ natuurlijk” is. Anderzijds kunnen de meeste zwerfkatten vanwege hun schuwe en angstige karakter niet meer in een huiselijke omgeving leven.
Onze vzw heeft een overeenkomst met de provincie Limburg en een aantal gemeenten gesloten om de zwerfkattenpopulatie op een diervriendelijke en effectieve manier beheersbaar te maken. De methode hiervoor is: vangen, steriel maken en terugplaatsen. De hiernavermelde gemeenten hebben een overeenkomst gesloten met onze vereniging om deze aanpak te realiseren. Door problemen samen aan te pakken (overlast en dierenleed) ontstaat een gezamelijke oplossing. St-Truiden, Gingelom, Nieuwerkerken, Alken, Kortessem, Borgloon, Heers, Wellen, Tongeren, Riemst, Hoeselt, Herk-de Stad en Halen hebben de overeenkomst onderschreven. Ook voor de andere Limburgse gemeenten is een oplossing voorzien. Voor regio Midden-Limburg heeft het dierenasiel van Genk de verantwoordelijkheid op zich genomen terwijl de vzw Unco-Jerry in staat voor Noord-Limburg.
Heb je zwerfkatten in je buurt, wacht dan niet tot er overlast ontstaat maar grijp tijdig in en zorg dat de zwerfkatten gesteriliseerd worden.
Meewerken? De vzw Dierenvrienden St-Truiden is nog altijd op zoek naar gemotiveerde vrijwilligers om de aanpak van het zwerfkattenprobleem helpen te ondersteunen en mogen zich dus altijd melden in het dierenasiel. Hoe zwerfkatten melden? Geef naam, adres, telefoonnummer en het vermoedelijk aantal zwerfkatten dat dient gesteriliseerd/gecastreerd te worden door aan de milieudienst van je gemeent. De milieudienst maakt de gegevens over aan ons. Wij staan in voor het vangen, steriliseren, revalideren en terugplaatsen van de zwerfkatten. Dit zal op een diervriendelijke manier gebeuren.
Opgelet! Alle meldingen dienen te gebeuren via de milieudienst. Rechtstreekse meldingen aan de vzw Dierenvrienden Sint-Truiden zullen niet behandeld worden. Om misbruiken van het sterilisatieproject te voorkomen heeft de vzw Dierenvrienden het recht om meldingen te weigeren. Deze misbruiken zullen ook doorgegeven worden aan de milieudienst. Tamme katten zullen niet terug uitgezet worden maar opgenomen worden in het dierenasiel om alzo te herplaatsen. De echte zwervertjes mogen niet de slachtoffers worden van de mensen die het systeem proberen te misbruiken om hun eigen katten te laten steriliseren. De voordelen van deze aanpak Geen vacuümeffect Als er zwerfkatten in een bepaald gebied voorkomen, is dit kennelijk een aantrekkelijke leefomgeving. Er zijn voldoende voedselbronnen en schuilmogelijkheden aanwezig. Als zwerfkatten worden weggevangen en niet terugkeren naar de oude leefomgeving, zal de leeggekomen plek snel worden ingenomen door verwilderde katten van elders. Als een vacuüm trekt de aantrekkelijke leefomgeving zwerfkatten aan. Territorium is schaars en het blijkt in de praktijk onmogelijk een gebied waar katten hebben geleefd onaantrekkelijk te maken. Als de katten worden teruggezet, treedt het vacuümeffect niet op. Minder overlast Doordat de katten steriel worden gemaakt, neemt de overlast beduidend af. De hormoonhuishouding van katten verandert door castratie. Er worden geen kittens meer geboren, katers sproeien minder, het paargedrag verdwijnt en territoriaal gedrag als krabben en markeren wordt minder. De katten hebben minder voedsel nodig en zullen vriendelijker gedrag vertonen naar huiskatten. De groep blijft stabiel Er worden geen tientallen kittens per jaar meer geboren, het aantal katten blijft stabiel. Voorts zal een steriele groep katten nieuwkomers niet snel accepteren, omdat de hiërarchie in de groep bepaald is. Er komen echter geen nieuwe niet-steriele zwerfkatten bij. Deze worden geweerd door de aanwezige katten. Ervaring leert dat er wel huiskatten bij populaties verwilderde katten worden gedumpt door katteneigenaren. Daarom is het erg belangrijk om deze inwoners te sensibiliseren en te wijzen op hun verantwoordelijkheid.
Sterfhuisconstructie De populatie verwilderde katten zal door natuurlijk verloop steeds kleiner worden en uiteindelijk uitsterven.
Diervriendelijk Zwerfkatten kunnen volgens deze methode in hun eigen leefgebied blijven. Ze worden niet geëuthanaseerd en hoeven niet noodgedwongen in gevangenschap te leven. Kattinnen hoeven hun jongen niet langer in ongunstige omstandigheden groot te brengen en katers voelen minder de behoefte een groot territorium te verdedigen. Doordat de levensstijl van steriele katten ‘rustiger’ is (minder vechten, geen paargedrag meer) wordt de conditie van de katten beter. Wanneer werkt deze aanpak niet? De verwilderde kat is ongeneeslijk ziek Gedacht kan worden aan virusinfecties als FIV en FELV. In het belang van het dier kan in overleg met de dierenarts worden besloten over te gaan tot euthanasie. De omgeving waarin de populatie zich bevindt is niet veilig. Dit kan samenhangen met de dieronvriendelijke mentaliteit van omwonenden of andere bedreigende factoren (gevaarlijke industrie, sloop van een wijk). Het is daarbij van belang een onderscheid te maken tussen dreigementen van personen of een reëel gevaar voor de aanwezige katten. Indien er sprake is van een noodsituatie, kan er gezocht worden naar alternatieven zoals het herplaatsen van de verwilderde katten op andere buitenplekken Het is belangrijk de melders duidelijk te maken dat deze werkwijze een uitzondering is op het beleid. Dit om navolging door anderen te voorkomen. Een nieuwe locatie vinden is daarbij lang geen makkelijke opgave! Het gedrag van de katten en kittens is sociaal Indien het om plaatsbare katten gaat, kunnen zij terecht in de dierenasielen.
In de praktijk De aanpak van een populatie kent altijd drie fasen: de voorbereiding, de daadwerkelijke vangactie en de nazorg. De voorbereiding bestaat voornamelijk uit het voorlichten van inwoners, zodat tot een goede samenwerking kan worden gekomen. De vangactie leidt uiteindelijk tot terugplaatsing van de gevangen dieren, nadat zij hersteld zijn van de castratie. Tot slot is nazorg belangrijk om ook op termijn resultaat te boeken.
Voorbereiding De gemeente wordt geconfronteerd met een melding. Het informeren en begrip kweken voor de sterilisatieaanpak bij de melder en andere betrokkenen zijn belangrijke succesfactoren voor het welslagen van de vangactie. Het vergt tijd en energie in de voorbereidende fase, maar loont uiteindelijk wel. Ook via het infoblad dienen de inwoners geďnformeerd te worden van deze aanpak. Ervaring leert dat de meeste betrokkenen uiteindelijk wel overtuigd raken van de aanpak, maar dat dit wel de nodige moeite kost. Het fenomeen zwerfkatten is namelijk omgeven met onkunde en onbegrip.
Communicatie met melderDe milieudienst informeert de melder over de aanpak en laat weten dat het steeds gaat om niet herplaatsbare zwerfkatten. Tamme katten die worden doorgegeven, worden via het asiel herplaatst. Het heeft dus geen zin eigen katten op kosten van de gemeente te proberen laten steriliseren. Tamme katten worden niet teruggebracht, hier wordt de melder vooraf ook duidelijk van op de hoogte gebracht. De kattenvanger maakt met de melder de nodige afspraken.
Zwerfkatten: vraag & antwoord
Omwonenden zijn niet altijd even gelukkig met een kattenpopulatie in hun buurt.
Enkele veel gestelde vragen en mogelijke antwoorden.
‘De katten zijn niet van mij en ik wil ze ook niet terug….’ Verwilderde katten zijn van niemand en alleen samen kunnen we de problemen aanpakken. Ze kunnen door hun karakter niet meer in huis bij mensen worden geplaatst en andere mogelijkheden zijn er ook niet voor ze. Terugplaatsen is de enige effectieve en diervriendelijke methode die wij u kunnen bieden. Ze wegvangen om te euthanaseren biedt geen oplossing. Binnen de kortste keren zullen nieuwe katten op de leeggekomen plekken komen. De problemen zouden zich herhalen. Bovendien zal de populatie alleen maar groter worden als er niets gebeurt.
‘Kun je die katten dan niet in een bos of op een boerderij loslaten?’ Katten zijn sterk locatiegebonden dus kun je ze niet zomaar loslaten in een ander gebied. Dit zou betekenen dat ze gaan zoeken, verdwalen en langzaam verhongeren. Katten die gewend zijn aan de ‘vrije natuur’ kunnen tot op zekere hoogte voor zichzelf zorgen. Katten die bijgevoerd worden of van afval leven, lukt het niet hun kostje zelf bij elkaar te sprokkelen.
'Een volledige buurt’ wilt de katten weg Een populatie zwerfkatten blijft niet in een buurt rondhangen waar niemand is die hen voeding verschaft en zich over hen ontfermt. M.a.w. in een buurt waar zwerfkatten zitten, is gegarandeerd ook een verzorger aanwezig. Probeer deze persoon te vinden en er afspraken mee te maken m.b.t. een vaste voedingsplaats die ook proper gehouden wordt.
‘De katten eten vogeltjes uit mijn tuin…’ Katten zijn inderdaad roofdieren en jagen instinctief en uit behoefte aan voedsel op kleine prooidieren. Niet alleen verwilderde katten, maar ook katten met een eigenaar jagen. Hier is dus weinig aan te doen, aangezien katten in België los mogen lopen. Bijvoeren helpt wel. Onderzoek heeft aangetoond dat katten die van prooidieren moeten leven, wel honderd keer zoveel vangen als katten die gevoerd worden of van afval leven.
‘De katten plassen en doen hun behoefte in mijn tuin…’ Erg vervelend, maar er is iets aan te doen. Er zijn diverse katvriendelijke middelen in omloop, die katten weghouden uit perkjes en borders (bv bepaalde struiken, cacao-doppen als bodembedekking,…). Bij de dierenspeciaalzaken zijn luchtjes verkrijgbaar (als pasta of in een verstuiver) waar katten niet van houden.
Als ik de katten niet voer gaan ze dan weg?’ Katten concentreren zich rond plekken waar voedsel voorhanden is. Op het moment dat er niet gevoerd wordt, betekent dit niet per sé dat ze ook volledig verdwijnen. Zwerfkatten zijn echte overlevers en dus nooit afhankelijk van één voerplek. Bovendien voeren er meestal meerdere mensen in een buurt. Het is zelfs aan te raden beperkt bij te voeren. Dat wil zeggen: gericht voedsel te geven aan de aanwezige katten, dit kan in samenspraak met de buurtbewoners afgesproken worden. Dit zal het welzijn van de katten ten goede komen en overlast (krabben aan vuilniszakken, zoeken naar voedsel) verminderen. Laat geen voedsel liggen, dit zal andere katten uit de omgeving aantrekken.
Herplaatsing is een uitzondering! Gebruik het herplaatsen van verwilderde katten in een nieuwe leefomgeving alleen in geval van nood. Deze methode is niet in alle gevallen succesvol, het is immers niet eenvoudig om veilige nieuwe locaties te vinden voor een herplaatsing. Bovendien is het geen structurele oplossing voor het zwerfkattenprobleem. Het beleid is immers vangen en terugplaatsen in de oude leefomgeving. Zolang inwoners een keuze wordt aangeboden kan het probleem niet voldoende efficiënt worden aangepakt.
Socialisatie van zwerfkatten Zwerfkatten die al heel lang zwerven of die zelfs op straat geboren zijn, zijn moeilijk te socialiseren. Deze dieren zijn over het algemeen erg schuw en bang voor mensen. Het is in dergelijke gevallen niet in het belang van het dier om langdurig in gevangenschap te leven. Deze katten vangen en naar het asiel brengen is dus geen oplossing van het probleem en ook niet in het belang van de kat. Volgens wetenschappelijk onderzoek is sterilisatie van zwerfkatten zowel de meest efficiënte als de meest diervriendelijke manier om het probleem op te lossen. Indien zwerfkatten gesteriliseerd worden, dan komen er geen nieuwe bij en blijft de kattenpopulatie onder controle.
Zwerfkatten vormen namelijk een probleem dat zichzelf niet oplost en dat integendeel steeds erger wordt. Hoe langer gewacht wordt om het zwerfkattenprobleem op een diervriendelijke manier aan te pakken, hoe meer zwerfkatten er zullen bijkomen en hoe meer het de stad of gemeente uiteindelijk zal kosten. |
